Deelnemers in dialoog tijdens de slotavond. Foto: F. Datema.
"Met elkaar in gesprek blijven,
niet alleen tijdens de Dag van de Dialoog"
De Dag van de Dialoog, voor het eerst georganiseerd in de gemeente Wijk bij Duurstede op 5 en 6 november, bracht aan 18 tafels op verschillende locaties mensen bij elkaar om samen te praten en ervaringen uit te wisselen.
Foto: Folkert Datema.
"Iedereen was op zoek naar echt contact", merkte een van de 120 deelnemers op. Mensen, die elkaar niet of nauwelijks kenden, met een verschillende culturele achtergrond en met leeftijden tussen vijftien en tachtig jaar, spraken tweeëneenhalf uur intensief met elkaar. Als bij een estafette volgden de dialooggesprekken elkaar op. Aan elke tafel vormde het thema 'wat betekent welvaart voor jou?' het uitgangspunt, de dialoog was daarbij de gespreksvorm. De uitwisseling van verhalen en meningen en het elkaar leren kennen stonden centraal. Deze manier van met elkaar in contact komen bleek te resulteren in openheid en oprechte aandacht en respect voor elkaar.
Prettig leefklimaat
Met dat concrete resultaat als doel in het achterhoofd is de Dag van de Dialoog in 2002 gestart. In Rotterdam gingen mensen met elkaar in gesprek naar aanleiding van de aanslag op de Twin Towers. Amsterdam volgde na de moord op Theo van Gogh. Dit jaar deden al ruim 50 gemeenten mee. Er kwamen in totaal 12.000 mensen bij elkaar.
In Wijk bij Duurstede nam Platform WijK Samen de organisatie op zich. Het platform, dat bestaat uit Amnesty International - Werkgroep Wijk bij Duurstede, Wereldwinkel, Vluchtelingenwerk en Kleurrijk Wijk, organiseert jaarlijks activiteiten waar mensen uit diverse culturen elkaar ontmoeten.
Een prettig leefklimaat en initiatieven om de samenhang in de gemeente te verbeteren zullen hopelijk de positieve gevolgen zijn van de contacten, die gelegd zijn tijdens de Dag van de Dialoog. In een groter verband is het streven om een cultuur te creëren waarin belangstelling voor elkaar de boventoon voert, en niet angst.
Initiatief voortzetten
Op vrijdagavond sloot een feestelijke bijeenkomst in het Gemeentehuis de beide dialoogdagen af. Deelnemers wisselden ervaringen uit, de Vintage Brothers zorgden voor gezellige muziek, Jos Overdevest sprak namens Platform WijK Samen, coördinerend organisator Miranda Boland kreeg - welverdiend - bloemen én de dialoog gonsde nog minstens een uur rond, onder leiding van een van de organisatoren, John van Balen. Estafettestokjes gingen de raadszaal rond, mensen stelden elkaar vragen en gaven antwoorden, in kleine groepjes en centraal. De opvallendste uitlatingen en voorstellen werden - voor iedereen leesbaar - genoteerd. Er kwamen tips ('elke week een aanschuiftafel organiseren') en complimenteuze 'tops' ('een ervaring in open staan zonder oordeel') naar voren. Aan verschillende kanten werd de wens gehoord om het initiatief voort te zetten en te laten groeien. Wethouder Aukje Boer hoopte dat de deelnemers vooral de houding mee kunnen nemen: dat allen de dialoog blijven aangaan. "De Dag van de Dialoog is van ons allemaal."
Door de enthousiaste inzet van 50 vrijwilligers, 15 gespreksleiders en 120 deelnemers is de eerste ronde van de Dag van de Dialoog in Wijk bij Duurstede bijzonder succesvol verlopen. "Heel bijzonder hoe de samenhang was en hoe vrij ieder zijn mening kon uiten. Er was volop begrip en ervaringen vulden het gesprek mét wederzijds respect." vatte een jonge deelneemster haar beleving samen.
Ervaringen en reacties
Na afloop van de Dag van de Dialoog in Wijk bij Duurstede vertelden vier deelnemers hoe zij het gesprek aan hun tafel hebben ervaren. Reacties van andere deelnemers kwamen via een kaartje, dat na afloop van elk gesprek werd uitgedeeld. Tijdens de slotavond in het Gemeentehuis werd de dialoog nog even voortgezet. Dat leverde nog meer uitspraken op. Hieronder kunt u diverse reacties lezen.
Reacties blijven welkom!
Op de pagina Gastenboek kunt u uw verhaal kwijt.
Anissa Oukhiar (18)
Woont in Wijk bij Duurstede sinds 2007.
"Iedereen was heel begripvol, ongeacht leeftijd of afkomst. Ik vond het heel prettig om de Dag van de Dialoog mee te maken!" is Anissa Oukhiars spontane reactie. Dat ze bij voorbaat al enthousiast was blijkt uit het feit dat ze twee keer heeft meegedaan. Aan de tafel in het Feuniksgebouw, op donderdagavond 5 november, zat een diverse groep deelnemers. "Er waren ouderen en jongeren bij, en een vluchteling. Vrijdag was ik in 't Wijkhuis, waar alleen jongeren meededen. Daar was een andere sfeer, maar er was tussen beide tafels niet veel verschil qua respect voor elkaar. Er waren meer overeenkomsten dan verschillen. Beide groepen hadden goed nagedacht en konden hun gedachten goed onder woorden brengen. De jongeren hadden ook een goed onderbouwde mening en waren dus niet zomaar van de straat geplukt. Aan beide tafels ontstond echt een dialoog."
Meer tafels
"Het zou mooi zijn als er meerdere evenementen als de Dag van de Dialoog zouden bestaan. Je zou ook kunnen denken aan kamergesprekken. Je gaat op bezoek bij iemand en je neemt iemand mee. Dan zou je een dialoog kunnen hebben over bijvoorbeeld een krantenkop. Het is leuk om mensen te spreken die je niet kent! Mensen van verschillende leeftijden zouden de Dag van de Dialoog moeten promoten, door bijvoorbeeld op de Markt een speech te houden. En vooral door te netwerken. Ik zou een volgende keer graag willen meewerken als gastvrouw. Het zou mooi zijn als er dan meer tafels komen. De Dag van de Dialoog verlaagt de drempel om 'hallo' te zeggen. Dat kan leiden tot contact en daarna eventueel een gesprek. Dan kan iedereen in Wijk bij Duurstede zich op zijn gemak voelen. De eerste indruk die mensen van elkaar hebben is vaak negatief. Door de dialoog kan dat beeld veranderen, want je kijkt daardoor op een andere manier naar elkaar. Je staat meer open naar anderen. Ook kan de drempel tussen oud en jong er door omlaag gebracht worden. Zonder kennis over elkaar kom je er niet. Ik zie alleen maar positieve effecten."
Aangrijpend
"Ik vond de Dag van de Dialoog heel goed georganiseerd. Tussen verschillende mensen klikte het heel goed. Na drie uur leek het alsof je elkaar al lange tijd kende. Het was leuk en heel leerzaam. Ook aangrijpend. Er waren bijzondere verhalen van de oudere generatie over de oorlog en ook de vluchteling had veel te vertellen. Het viel me op dat jongeren in Nederland zich over het algemeen niet bewust zijn van het goede van de verzorgingsstaat en andere privileges, zoals vrijheid van meningsuiting. Het wordt als vanzelfsprekend ervaren. De ouderen op donderdag brachten dit ook ter sprake. Een conclusie was dat je pas ontdekt hoe bevoordeeld je bent als de welvaart je ontnomen wordt."
Hans Hijink (73)
Woont in Wijk bij Duurstede sinds 1998.
Via zijn activiteiten voor Vluchtelingenwerk kwam Hans Hijink in aanraking met de Dag van de Dialoog. Op donderdagmiddag 5 november ging het gesprek aan de tafel in de kantine van Albert Heijn onder andere over armoede in en vlak na de oorlog. Over het plezier dat je ervaart als je niet meer voortdurend in de zorgen hoeft te zitten wanneer het beter gaat. "De mensen waren open, er waren geen barrières. Iedereen kwam goed uit zijn woorden. Je moet wel taalvaardigheid hebben om je gevoelens te uiten. De Dag van de Dialoog is een goed initiatief. Ik hoop dat er meer mensen bij betrokken raken, want het is belangrijk voor de samenhang in de gemeente. Ik zou graag zien dat er meer allochtonen en jongeren meedoen."
Direct contact
"Uitleggen wat de Dag van de Dialoog inhoudt werkt het best in het directe contact, in de eigen sociale cirkel. Je kunt dan zeggen dat je leuke mensen zult ontmoeten. Ik verwacht niet zozeer iets van de media. Het valt voor sommige mensen niet mee om nader kennis te maken met anderen. Via Vluchtelingenwerk hoor ik regelmatig dat Nederlanders geen contact willen hebben met hun nieuwe buren, die juist graag meer willen dan alleen een groet over en weer. Je moet mensen er soms bij slepen. Misschien kan de Dag van de Dialoog daarbij helpen. Ook zouden dialooggesprekken kunnen bijdragen aan het verminderen van agressie, want vooroordelen ontstaan door gebrek aan kennis over elkaar."
Goed verzorgd
"Het aantal mensen aan tafel was niet te groot. Ik zou ook niet graag met meer mensen aan een tafel zitten. Ik vond de organisatie goed. Wel vond ik dat het thema tijdens de slotavond heel lang werd vastgehouden. En we konden niet zitten! Verder was alles goed verzorgd. Iets nieuws is eigenlijk altijd leuk. Pas na twee sessies kun je iets goed evalueren. Het thema zou een volgende keer iets moeten zijn dat leeft in de samenleving, bijvoorbeeld 'Hoe ver gaat de vrijheid van meningsuiting?' Al met al vond ik het leerzaam. De sfeer bij het gesprek en tijdens de slotavond was ontspannen. Zet mij maar op de reservebank als gespreksleider!"
Mary Arrasaratnam (47)
Woont in Cothen sinds 1998.
In Sri Lanka werkte Mary Arrasaratnam als lerares Engels en wiskunde. Ook was ze remedial teacher. De oplopende spanningen in haar land waren de reden dat ze met haar man en twee kinderen in 1998 naar Nederland vluchtte. Het wennen aan Nederland was moeilijk voor haar. Toen ze acht jaar geleden als gevolg van een ernstig ongeluk blijvend hersenletsel opliep, zag ze een rooskleurige toekomst in rook opgaan. Ondanks alle tegenslag zette ze zich zo goed als ze kon in voor haar opgroeiende kinderen en (vooral Sri Lankaanse) mensen in haar omgeving. "Ik leerde mijn kinderen ook om behulpzaam te zijn. Maar uiteindelijk moet ieder voor zichzelf kunnen zorgen."
Tijdens de Dag van de Dialoog zat ze in Cothen aan de ontbijttafel bij Orticonsult-Renger, op vrijdag 6 november. "Ik hoorde ervaringen van andere mensen en dat maakte mijzelf ook sterker. Je beseft dan dat je niet alleen bent. Je voelde het respect voor elkaar. We konden ervaringen delen. De anderen vroegen mij wat mijn plannen zijn. Ik antwoordde dat ik naast vrijwilligerswerk voor het Rode Kruis en de Zonnebloem graag bijeenkomsten voor groepen van ongeveer vijftien mensen zou willen organiseren. Om ze psychisch te ondersteunen, zodat ze minder stress ervaren. Mijn lesgeefervaring komt me dan goed van pas."
Meedoen in de maatschappij
"De dialoog betekent contact hebben. Ook met heel andere mensen dan jijzelf. Dat kan ook door samen koffie te drinken of elkaar te ontmoeten in de kerk. Mensen van verschillende leeftijden brengen verschillende ervaringen in. En je kunt via een dialoog ook adviezen krijgen over allerlei veranderende zaken. Voor buitenlanders is het heel belangrijk om de taal te leren. Anders maak je geen kans! In dit land is veel mogelijk, maar dan moet je wel Nederlands spreken. Je moet meedoen in de maatschappij. Niet alleen zorgen dat je werk hebt, maar ook meedoen op sociaal terrein.
Al vijftig gemeenten doen nu mee met de Dag van de Dialoog. Een goed resultaat! Wat betreft de organisatie liep nog niet alles 100% correct, maar dat is altijd zo met iets nieuws. Er mogen nog meer groepen komen en meer jongeren. Misschien kan dat via scholen geregeld worden.
Ik zou zelf ook wel willen meehelpen bij de Dag van de Dialoog, maar de taal is een probleem. Misschien kan ik samen met mijn dochter of zoon meedoen? Anders zou ik graag weer deelnemer zijn!"
De heer A. Vernooy (80)
Woont in Wijk bij Duurstede sinds 1989.
"Ik vond de Dag van de Dialoog wel aardig. Interessant. Bij sommigen had ik aansluiting, bij anderen niet." De heer A. Vernooy, die op vrijdag 6 november aan de tafel van O.P.B. zat, was vermoedelijk de oudste deelnemer. "Het viel me niet tegen, maar als het iedere week georganiseerd zou worden, zou ik niet meedoen. Het streven is goed, maar of het ook zinvol is? Misschien voor een volgende generatie. Het viel me op dat niet alle soorten mensen meededen. Dat is ook moeilijk om dat voor elkaar te krijgen. Ik heb wel contact met buitenlandse mensen, maar het blijft meestal toch op afstand. Ik ga ook altijd naar de Wereldmaaltijd. Dan praat je ook met ze, maar ze blijven onbereikbaar. Je probeert het, maar ze hebben geen behoefte aan meer contact. Ik kom er niet tussen. Mensen hebben liever onderling contact. Surinamers en Antillianen gaan wel om met Nederlanders, maar Marokkaanse mensen houden zich meer afzijdig."
Theoretisch verhaal
Acht mensen om een dialooggesprek te voeren vond de heer Vernooy een goed aantal. Hij is niet zo te spreken over de manier waarop het thema werd aangepakt. "Aanvankelijk kreeg ik een theoretisch verhaal over welvaart en uitleg daarover te horen. Men deed zo ingewikkeld. Het was niet erg persoonlijk. Ik wil best nog eens meepraten, maar naar de afsluiting hoef ik niet nog eens. Je moest meer dan een uur staan. Ik had graag stoelen in de kring gehad. Maar ik vond het toch interessant om aan de Dag van de Dialoog mee te doen."
Reacties van deelnemers, genoteerd op uitgedeelde kaartjes achter de zin 'dit heeft vandaag indruk op mij gemaakt':
"Een hartverwarmende dialoogavond waar veel moois tussen de deelnemers gebeurde. Het voelde als 'thuis'."
"De omschrijving van het begrip welvaart: vrijheid, ruimte, vrede, goede gezondheidszorg."
"Dat we vanavond een stukje welvaart ervaren."
"De uitgangspunten bij de dialoog scheppen een sfeer in het elkaar ontmoeten, die de communicatie van mensen positief beïnvloedt."
"Welvaart kan niet worden bepaald door het in bezit hebben van veel geld, maar wel door het gevoel te hebben jezelf te kunnen zijn en je talenten te kunnen uitdragen (dat kan in Wijk)."
"De openheid en eerlijkheid van de jongeren onder ons en de belangstelling en het respect van de andere deelnemers."
"Dat wij er voor elkaar zijn."
"1. Hoe je komend uit Sri Lanka hier ook je geluk vindt. 2. Hoe je als Marokkaanse praktisch contact legt in de buurt waar je woont."
"Welvaart hebben is niet gelijk aan gelukkig zijn. Het sleutelwoord is 'samen'."
"Ik heb veel mooie verhalen over welvaart gehoord en ik heb veel geleerd van anderen."
"Iedereen was eigenlijk op zoek naar echt contact met elkaar. Dat was een mooie constatering. Mijn persoonlijke conclusie is dat onze welvaart ons welzijn vaak in de weg staat."
"Een open en eerlijk gesprek met mensen van verschillende culturen en achtergronden."
"Iedereen kwam met een heel persoonlijk verhaal, terwijl je elkaar helemaal niet kent. Na een tijdje praat je net of je elkaar al jaren kent."
"Dat we bijna allemaal dezelfde droom hebben."
Uitspraken, tips en tops, genoteerd op de slotavond van de Dag van de Dialoog:
"Dialoog heeft zin."
"Een mooi gesprek met heel verschillende mensen."
"Werken aan een geweldloze maatschappij."
"Het heeft dus zin om met elkaar in gesprek te gaan."
"De Dag van de Dialoog kan een eerste stap zijn tot toenadering naar anderen."
"Zonder samen eerlijk delen is welvaart een bron van egoïsme."
"Biedt kwetsbare mensen de veiligheid om te kunnen zijn wie ze zijn. Dialoog? Meedoen!"
"Welvaart: ongeacht leeftijd vinden we dezelfde dingen belangrijk."
"Welvaart: er komt meer bij kijken dan alleen kapitalisme e.d. Immers, verandering begint bij jezelf!"
"Luisteren is de sleutel."
"Aandacht voor elkaar."
"Jong en oud, door elkaar en met elkaar."
"Geeft ruimte voor open communicatie."
"Een zekere welvaart is nodig als basis voor welzijn."
"Open staan voor anderen en niet te veel bij jezelf stilstaan. Daardoor krijg je een mildere samenleving."
Tips
"Zoek 'de' ander op en luister."
"Spreek zomaar eens iemand aan op straat."
"Ga door!"
"Geloven dat het verder gaat."
"Betere publiciteit vooraf."
"Meer cultuur- en leeftijdsverschil."
"In het molenhuis wekelijks aanschuifochtenden organiseren."
"Meer informatie al eerder in de krant."
"Grotere deelname van allochtonen zal de tafel verrijken."
"Met name jongeren op school laten kennismaken met de techniek."
"Mensen persoonlijk benaderen en uitnodigen. Langer van tevoren. Nu mensen vertellen hoe het was (het zaadje planten)."
Tops
"Deze afsluitende avond: de (kleine) dialogen staan niet op zichzelf."
"Leuk! En je ontmoet andere mensen."
"De Marokkaanse Huiskamer."
"De verschillende tijdstippen van de tafels."
"Ervaring in openstaan zonder oordeel. Als je oordeelt hou je op met denken (Loesje)."